Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Laboratuvar İşlemlerine İlişkin Yeni Uygulama Rehberini Yayımladı

İl Müdürlüklerince Gerçekleştirilen Laboratuvar İş ve İşlemlerine İlişkin Açıklamalar YDS’de Yayınlandı

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü, 22 Temmuz 2026 tarihli yazısı ile “İl Müdürlüklerince Gerçekleştirilen İş ve İşlemlere İlişkin Açıklamalar” dokümanını yayımladı.

Söz konusu doküman, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun ile Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliği kapsamında faaliyet gösteren yapı malzemeleri ve zemin laboratuvarlarını doğrudan ilgilendiren birçok idari sürece açıklık getiriyor.

Ayrıca Bakanlık, daha önce yürürlükte bulunan 2015/8 Sayılı Genelge ile 23.08.2017 tarihli açıklama yazısını yürürlükten kaldırarak, bundan sonraki uygulamaların bu yeni doküman doğrultusunda yürütüleceğini bildirdi.

Dokümanın Amacı Nedir?

Uygulamada il müdürlükleri arasında farklı değerlendirmelerin oluşmasını önlemek amacıyla hazırlanan bu rehber, laboratuvarlarla ilgili tüm idari süreçlerde uygulama birliğinin sağlanmasını hedeflemektedir.

Rehber; laboratuvar kuruluşları, numune toplama istasyonları ve laboratuvar personeline ilişkin işlemlerin hangi belgelerle ve hangi süreçler izlenerek gerçekleştirileceğini ayrıntılı olarak açıklamaktadır.

Dokümanda Hangi Konular Yer Alıyor?

Yayımlanan açıklama metni toplam 14 sayfadan oluşmakta olup laboratuvarların karşılaşabileceği birçok idari işlemi kapsamaktadır.

Başlıca konular şunlardır:

• Laboratuvar izin belgesi başvuruları ve kuruluş işlemleri
• Numune toplama istasyonu açılış işlemleri
• Laboratuvar sözleşmelerinin feshi
• Numune toplama istasyonlarının kapatılması
• Laboratuvar ve numune toplama istasyonu izin belgelerinin yıllık vize işlemleri
• Ara denetimlerin planlanması ve değerlendirilmesi
• Teminat mektupları ve kefalet senetlerine ilişkin uygulamalar
• Laboratuvar adres değişikliği işlemleri
• Numune toplama istasyonu adres değişiklikleri
• Deney kapsamı genişletme başvuruları
• Denetçi değişikliği işlemleri
• Şirket unvanı ve ortaklık yapısındaki değişiklikler
• Denetçi belgesi vize işlemleri
• Deney yapan personel, numune alma elemanı ve kalite yöneticilerinin işe başlatılması
• Personel istifa işlemleri ve askıya alma süreçleri.

Laboratuvarlar Açısından Öne Çıkan Düzenlemeler

Yeni açıklama metni özellikle laboratuvar yöneticileri açısından dikkat edilmesi gereken birçok önemli husus içermektedir.

Laboratuvar açılış süreçleri netleştirildi

Yeni laboratuvar başvurularında İl Müdürlükleri tarafından oluşturulacak değerlendirme heyetlerinin görevleri, yerinde inceleme usulleri ve Bakanlığa gönderilecek belgeler ayrıntılı olarak tanımlanmıştır.

Vize işlemleri için ayrıntılı uygulama esasları belirlendi

Laboratuvar izin belgeleri ile numune toplama istasyonu izin belgelerinin vize işlemlerinde;

• ara denetim planlaması,
• belge ücretleri,
• teminat işlemleri,
• değerlendirme raporları,
• UYDS kontrolleri,
• belge teslim süreçleri

ayrıntılı şekilde açıklanmıştır.

Teminat ve kefalet senedi uygulamalarına açıklık getirildi

Rehberde; teminat mektupları, kefalet senetleri, Merkezi Fatura Yönetim Sistemi doğrulamaları, HYS ve SBM üzerinden yapılacak kontroller ile teminatların muhafazası ve iadesine ilişkin süreçler detaylandırılmıştır.

Adres değişikliği ve kapsam genişletme işlemleri yeniden düzenlendi

Laboratuvar veya numune toplama istasyonunun taşınması, deney kapsamının genişletilmesi, şirket unvanı veya ortaklık yapısındaki değişiklikler için izlenecek başvuru ve değerlendirme süreçleri de yeni rehberde ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

Personel işlemlerinde standart uygulama hedefleniyor

Denetçi mühendisler, deney yapan personel, numune alma elemanları ve kalite yöneticilerinin;

• işe başlatılması,
• belge vize işlemleri,
• SGK kontrolleri,
• sağlık raporları,
• adli sicil belgeleri,
• meslek odası kayıtları,
• eğitim sertifikaları,
• istifa işlemleri

için istenecek belgeler ve izlenecek süreçler ayrıntılı olarak belirlenmiştir.

YZLABDER Değerlendirmesi

Bu açıklama metni, yalnızca İl Müdürlükleri için hazırlanmış bir idari rehber olmanın ötesinde, yapı malzemeleri ve zemin laboratuvarlarının tüm idari süreçlerini tek bir dokümanda toplayan kapsamlı bir uygulama kılavuzu niteliği taşımaktadır.

Özellikle laboratuvar yöneticileri, denetçi mühendisler ve kalite yöneticilerinin bu dokümanı dikkatle incelemeleri; izin belgesi, vize, adres değişikliği, kapsam genişletme ve personel işlemlerini güncel uygulama esaslarına uygun şekilde yürütmeleri büyük önem taşımaktadır.

YZLABDER olarak sektörümüzü ilgilendiren güncel mevzuat, Bakanlık duyuruları ve teknik dokümanları üyelerimizle paylaşmaya devam edeceğiz.