TS EN 13791:2019’A GÖRE KAROT NUMUNESİ SAYISI, SCHMİDT ÇEKİCİ OKUMA SAYILARI ve UYGUNLUK KRİTERLERİ

TS EN 13791 Standardına Göre Kaç Adet Karot Alınmalıdır?

Mevcut betonarme yapıların basınç dayanımının doğru şekilde belirlenebilmesi için uygulanacak karot alma, Schmidt çekici (Schmidt Hammer) ve Ultrasonik Darbe Hızı (UPV) testleri belirli standartlara göre gerçekleştirilmelidir.

TS EN 13791:2019 standardı, yerinde beton dayanımının değerlendirilmesinde kullanılacak deney yöntemlerini, alınması gereken minimum karot numunesi sayılarını ve dolaylı testlerin uygulanma esaslarını ayrıntılı şekilde tanımlamaktadır.

Yapı ve Zemin Laboratuvarları Derneği (YZLABDER) olarak hazırladığımız bu tablo, laboratuvarlar ve saha ekipleri için hızlı başvuru kaynağı niteliğindedir.

Karot Numunesi Sayısı Nasıl Belirlenir?

Standarda göre alınacak karot sayısı, deney yapılacak bölgedeki toplam beton hacmine (m³) göre belirlenmektedir.

Örneğin;

• 30 m³’e kadar beton hacminde en az 2 adet karot
• 31-180 m³ arasında en az 3 adet karot
• 181-360 m³ arasında en az 6 adet karot
• 361-540 m³ arasında en az 9 adet karot
• Beton hacmi arttıkça gerekli karot sayısı da artmaktadır.

Bu kriterler, beton dayanımının istatistiksel olarak güvenilir şekilde belirlenebilmesi amacıyla oluşturulmuştur.

Schmidt Çekici (Schmidt Hammer) ve UPV Testleri Ne Zaman Kullanılır?

Karot alma işlemi, beton dayanımını doğrudan belirleyen en güvenilir yöntemlerden biridir. Ancak bazı durumlarda karot sonuçlarının desteklenmesi amacıyla;

• Schmidt Çekici
• Ultrasonik Darbe Hızı (UPV)

gibi dolaylı tahribatsız deney yöntemleri de uygulanmaktadır.

TS EN 13791 standardına göre dolaylı test uygulanması halinde;

• En az 2 karot + 9, 12, 20 dolaylı test
• Daha büyük hacimlerde 6, 9, 12 veya 15 karot ile birlikte 40, 60, 80 veya 100 adet dolaylı test yapılması öngörülmektedir.

Bu yöntem sayesinde daha geniş alanların değerlendirilmesi mümkün olmaktadır.

C20/25 ve Üzeri Betonlarda Uygunluk Kriterleri

Standartta C20/25 ve üzeri beton sınıfları için deney sonuçlarının sağlaması gereken uygunluk kriterleri de tanımlanmıştır.

Buna göre;

• Deney sonuçlarının ortalaması belirli sınır değerlerin üzerinde olmalıdır.
• En düşük tek deney sonucu da standardın belirlediği minimum değerin altına düşmemelidir.

Bu kriterler, yalnızca tek bir yüksek dayanım sonucuna değil, tüm deney grubunun güvenilirliğine dayanmaktadır.

Bu Tablo Kimler İçin Hazırlandı?

Hazırlanan özet tablo özellikle;

• Yapı Laboratuvarları
• Zemin Laboratuvarları
• İnşaat Mühendisleri
• Yapı Denetim Kuruluşları
• Karot alma ekipleri
• Beton dayanım değerlendirmesi yapan uzmanlar
• Belediyelerin teknik personeli
• Akademisyenler
• Mühendislik öğrencileri

için hızlı başvuru dokümanı olarak kullanılabilir.

TS EN 13791 Standardının Önemi

Yerinde beton dayanımının doğru belirlenmesi; performans analizleri, güçlendirme projeleri, kentsel dönüşüm uygulamaları ve mevcut yapıların güvenliğinin değerlendirilmesinde kritik öneme sahiptir.

Yanlış sayıda karot alınması veya standart dışı değerlendirme yapılması, beton dayanımı hakkında hatalı sonuçlara ulaşılmasına neden olabilir. Bu nedenle TS EN 13791 standardında belirtilen minimum numune sayıları ve değerlendirme kriterlerine uygun hareket edilmesi büyük önem taşımaktadır.

Karot Numunesi Sayıları ve Uygunluk Tablosunu İnceleyin

YZLABDER tarafından hazırlanan bu pratik tablo sayesinde;

• Beton hacmine göre alınacak minimum karot sayısını,
• Dolaylı test (Schmidt çekici veya UPV) sayılarını,
• TS EN 13791 uygunluk kriterlerini,

tek sayfada kolayca inceleyebilir ve saha çalışmalarınızda referans olarak kullanabilirsiniz.

Yapı ve Zemin Laboratuvarları Derneği olarak, sektör profesyonellerine yönelik teknik dokümanlar, standart özetleri ve uygulama rehberlerini paylaşmaya devam ediyoruz.