İnşaat Teknikeri Zemin Laboratuvarında Deney Yapan Eleman Olarak Görevlendirilebilir mi?

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin belgeli zemin laboratuvarlarında görev yapabilecek teknik personelin meslek unvanları ve çalışma şartları ilgili mevzuatla belirlenmektedir.

Sektörde en çok merak edilen konulardan biri de inşaat teknikerlerinin zemin laboratuvarlarında “deney yapan eleman” olarak görevlendirilip görevlendirilemeyeceğidir.

İnşaat teknikerleri, gerekli eğitim ve diğer mevzuat şartlarını sağlamaları durumunda Bakanlıktan izin belgeli zemin laboratuvarlarında deney yapan eleman olarak görevlendirilebilir.

Ancak yalnızca inşaat teknikeri diplomasına sahip olmak görevlendirme için tek başına yeterli değildir. Personelin yapacağı deneylere ilişkin gerekli eğitimi alması, laboratuvar denetçisinin sevk ve idaresi altında çalışması ve yönetmelikte belirtilen diğer şartları taşıması gerekir.

Mevzuatta Deney Yapan Eleman Nasıl Tanımlanıyor?

Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesinde “deney yapan eleman” tanımlanmıştır.

Yönetmelikte deney yapan eleman; ilgili denetçi mühendisin sevk ve idaresi altında, laboratuvarın kapsamındaki deneylerle ilgili görev yapan ve Bakanlıktan veya Bakanlığın yetkilendirdiği kurum ve kuruluşlardan eğitim almış teknik personel olarak ifade edilmektedir.

Deney yapan eleman olarak görev yapabilecek meslekler arasında şunlar yer almaktadır:

• İnşaat mühendisi,
• Jeoloji mühendisi,
• Jeofizik mühendisi,
• Kimya mühendisi,
• Yapı öğretmeni,
• İnşaat teknikeri,
• Geoteknik teknikeri,
• İnşaat teknolojileri teknikeri,
• Hazır beton teknikeri,
• Yapı teknikeri,
• Yapı denetim teknikeri,
• Yapı teknisyeni.

Dolayısıyla inşaat teknikeri, yönetmelikte deney yapan eleman olarak görev yapabilecek meslek unvanları arasında açıkça sayılmaktadır.

İnşaat Teknikeri Zemin Laboratuvarında Çalışabilir mi?

Yönetmelikteki tanım yalnızca yapı malzemesi laboratuvarlarıyla sınırlandırılmamıştır. İnşaat teknikeri, laboratuvarın izin belgesi kapsamındaki deneylere yönelik gerekli eğitimi alması ve diğer personel şartlarını karşılaması halinde zemin laboratuvarında deney yapan eleman olarak çalışabilir.

Burada dikkat edilmesi gereken temel husus, kişinin yalnızca meslek unvanının uygun olması değil, görevlendirileceği alana ilişkin yeterliliğinin de bulunmasıdır.

Yönetmeliğe göre laboratuvarda çalışan bütün teknik elemanların görev yapacakları alana ilişkin diplomaya sahip olması gerekmektedir. Ayrıca deney yapan elemanların çalışma saatleri, ücretleri, görevleri ve sorumluluklarını içeren bir sözleşmesinin bulunması zorunludur.

Zemin Laboratuvarlarında Kaç Deney Yapan Eleman Bulunmalıdır?

Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliği’ne göre zemin laboratuvarlarında:

• Zemin deneyleri konusunda laboratuvar denetçi belgesine sahip en az bir jeoloji mühendisi,
• En az iki deney yapan eleman

bulundurulması zorunludur.

Bunun yanında laboratuvarın faaliyet kapsamına ve organizasyon yapısına göre denetçi belgesine sahip inşaat mühendisi veya jeofizik mühendisi de istihdam edilebilir.

Bu düzenleme kapsamında gerekli şartları sağlayan bir inşaat teknikeri, zemin laboratuvarındaki asgari iki deney yapan elemandan biri olarak görevlendirilebilir.

İnşaat Teknikerinin Görevlendirilebilmesi İçin Aranan Şartlar

Bir inşaat teknikerinin zemin laboratuvarında deney yapan eleman olarak görevlendirilebilmesi için genel olarak aşağıdaki şartların sağlanması gerekir:

1. Uygun diplomaya sahip olması

Personelin inşaat teknikeri unvanını gösteren geçerli bir ön lisans diplomasına veya mezuniyet belgesine sahip olması gerekir.

Yönetmelik, laboratuvarda çalışan bütün teknik elemanların görev yapacakları alanla ilgili diplomaya sahip olmasını şart koşmaktadır.

2. Gerekli eğitimi tamamlaması

İnşaat teknikerinin, laboratuvarın kapsamındaki zemin deneyleriyle ilgili olarak Bakanlıktan veya Bakanlıkça yetkilendirilmiş kurum ve kuruluşlardan eğitim alması gerekir.

Bu nedenle inşaat teknikeri diploması, deney yapan eleman olarak doğrudan göreve başlamak için tek başına yeterli kabul edilmemelidir. İlgili deney alanına yönelik eğitim şartının da sağlanması gerekir.

3. Laboratuvar denetçisinin sevk ve idaresi altında çalışması

Deney yapan eleman, görevlerini bağımsız bir denetçi gibi yerine getirmez. Yapacağı deneyleri ilgili laboratuvar denetçisi mühendisin sevk ve idaresi altında gerçekleştirir.

Deneylerin ilgili standartlara, deney talimatlarına ve laboratuvarın kalite sistemine uygun yürütülmesinin sağlanmasından laboratuvar denetçisi sorumludur.

4. İş sözleşmesinin bulunması

Laboratuvar kuruluşu ile deney yapan eleman arasında;

• Çalışma saatlerini,
• Ücreti,
• Görevleri,
• Yetkileri,
• Sorumlulukları

içeren bir sözleşme düzenlenmesi gerekir.

Yeni işe başlayan teknik personel ile personele ait sözleşmenin, yönetmelikte belirtilen süre içerisinde ilgili İl Yapı Denetim Komisyonuna bildirilmesi gerekmektedir.

5. Sağlık ve adli sicil şartlarını taşıması

Deney yapan elemanın şantiyelerde görev yapmasına engel bir sağlık durumunun bulunmadığının ilgili sağlık kurum veya kuruluşu tarafından belirlenmesi gerekir.

Ayrıca yönetmelikte sayılan belirli suçlardan adli sicil kaydının bulunmaması ve T.C. kimlik numarasının Merkez veya İl Yapı Denetim Komisyonuna sunulması gerekmektedir.

6. Noter tasdikli imza beyanının bulunması

Laboratuvar izin belgesi işlemlerinde, deney yapan elemanların noter tasdikli imza beyanına sahip olması aranan şartlar arasında yer almaktadır.

İnşaat Teknikeri Deney Raporunu İmzalayabilir mi?

İnşaat teknikeri zemin laboratuvarında deney yapan eleman olarak deneylerin gerçekleştirilmesinde görev alabilir. Ancak bu görev, laboratuvar denetçisi yetkisi vermez.

Yönetmeliğe göre laboratuvarda gerçekleştirilen deneylere ilişkin raporları, Merkez veya İl Yapı Denetim Komisyonu tarafından imza yetkisi verilen laboratuvar denetçisi imzalar.

Bu nedenle deney yapan eleman olarak görevli bir inşaat teknikeri:

• Deneyleri gerçekleştirebilir,
• Deney ölçümlerini ve kayıtlarını oluşturabilir,
• Cihazları deney talimatlarına uygun şekilde kullanabilir,
• Kalite sistemi kapsamında kendisine verilen teknik görevleri yerine getirebilir.

Ancak laboratuvar denetçisi sıfatıyla deney raporuna imza atamaz. Deney raporlarındaki imza yetkisi, yetkilendirilmiş laboratuvar denetçisine aittir.

Numune Alma Elemanı ile Deney Yapan Eleman Aynı mıdır?

Numune alma elemanı ile deney yapan eleman, yönetmelikte farklı görevler olarak tanımlanmıştır.

Numune alma elemanı, zemin deneyleri ve sertleşmiş beton deneyleri hariç olmak üzere laboratuvar kapsamındaki deneyler için numune alma görevini yerine getirir.

Zemin deneylerinde ise teknik işlemlerin, gerekli eğitimi almış deney yapan elemanlar ve ilgili laboratuvar denetçisi gözetiminde yürütülmesi gerekir. Bu nedenle zemin laboratuvarında gerçekleştirilen deneyler açısından “numune alma elemanı” ile “deney yapan eleman” unvanlarının birbirinin yerine kullanılmaması önemlidir.

Sonuç

İnşaat teknikeri, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin belgeli bir zemin laboratuvarında deney yapan eleman olarak görevlendirilebilir.

Bunun için kişinin:

• İnşaat teknikeri diplomasına sahip olması,
• Görev yapacağı deneylere ilişkin gerekli eğitimi alması,
• Laboratuvar denetçisinin sevk ve idaresi altında çalışması,
• Laboratuvar kuruluşuyla görev ve sorumluluklarını içeren sözleşme yapması,
• Sağlık, adli sicil ve imza beyanı şartlarını sağlaması,
• İşe giriş ve personel bildirim işlemlerinin mevzuata uygun şekilde tamamlanması

gerekmektedir.

İnşaat teknikerinin deney yapan eleman olarak görevlendirilmesi mümkündür; ancak deney raporlarına laboratuvar denetçisi sıfatıyla imza atması mümkün değildir.

Sık Sorulan Sorular

İnşaat teknikeri zemin laboratuvarında çalışabilir mi?

Evet. Gerekli eğitimi alması ve yönetmelikte belirtilen diğer personel şartlarını karşılaması halinde zemin laboratuvarında deney yapan eleman olarak çalışabilir.

İnşaat teknikeri deney yapan eleman olabilir mi?

Evet. İnşaat teknikeri, Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliği’nde deney yapan eleman olarak görev yapabilecek meslek unvanları arasında açıkça sayılmıştır.

İnşaat teknikeri zemin deney raporunu imzalayabilir mi?

Hayır. Deney raporları, Merkez veya İl Yapı Denetim Komisyonu tarafından yetkilendirilmiş laboratuvar denetçisi tarafından imzalanır.

İnşaat teknikeri diploması tek başına yeterli midir?

Hayır. Diploma şartının yanında, laboratuvarın kapsamındaki deneylere yönelik gerekli eğitimin alınması ve diğer personel işlemlerinin tamamlanması gerekir.

Zemin laboratuvarında en az kaç deney yapan eleman çalışmalıdır?

Zemin laboratuvarlarında en az iki deney yapan elemanın istihdam edilmesi zorunludur.

Mevzuat dayanağı: Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliği, 11 Aralık 2020 tarihli ve 31331 sayılı Resmî Gazete. Son değişiklik tarihi: 9 Kasım 2025.

Bilgilendirme notu: Bu içerik genel sektörel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Personel görevlendirme ve işe başlatma işlemlerinde güncel Bakanlık duyuruları ile ilgili Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün belge ve başvuru uygulamaları ayrıca kontrol edilmelidir.