2022/7 Sayılı Genelge – Taze Beton Numune Alma Sayıları
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan 2022/7 Sayılı Genelge ile, yapı denetimi kapsamında alınacak taze beton numune sayıları belirlenmiştir.
TS 13515 standardında yapılan değişiklikler doğrultusunda hazırlanan bu Genelge, şantiyelerde dökülen beton miktarına göre alınacak numune sayılarının belirlenmesine ilişkin uygulama esaslarını güncellemiştir.
Yapı ve Zemin Laboratuvarları Derneği (YZLABDER) olarak üyelerimizin güncel mevzuata kolay ulaşabilmesi amacıyla Genelgede yer alan önemli değişiklikleri özetliyoruz.
Aynı Gün Tek Beton Yükü Dökülmüşse Kaç Numune Alınacak?
Yeni düzenlemeye göre;
Şantiyeye aynı gün içerisinde yalnızca bir beton yükü (bir transmikser) teslim edilmişse;
- Toplam 8 adet taze beton numunesi alınacaktır.
- Bu numunelerin 2 adedi 7 günlük basınç dayanım deneyinde, 6 adedi ise 28 günlük basınç dayanım deneyinde kullanılacaktır.
Bu düzenleme ile beton dayanımının daha güvenilir ve temsil kabiliyeti yüksek sonuçlarla değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Günlük Beton Miktarı Arttıkça Numune Sayısı da Artıyor
Genelgede yer alan tabloya göre, aynı gün içerisinde dökülen beton hacmi arttıkça alınması gereken numune sayısı da artmaktadır.
Örnek olarak;
| Günlük Dökülen Beton | Toplam Numune |
|---|---|
| 0–24 m³ | 8 |
| 25–100 m³ | 12 |
| 101–150 m³ | 16 |
| 151–200 m³ | 20 |
| 201–250 m³ | 24 |
| 251–300 m³ | 28 |
| 301–400 m³ | 32 |
| 401–500 m³ | 36 |
| 501–600 m³ | 40 |
600 m³’ün üzerindeki dökümlerde ise her ilave 200 m³ beton veya 900 m² döşeme alanı için tabloda belirtilen esaslara göre ek numune alınması gerekmektedir.
Numune Sayıları Nasıl Belirleniyor?
Numune alma miktarı belirlenirken iki farklı kriter dikkate alınmaktadır:
- Gün içerisinde dökülen toplam beton hacmi (m³)
- Beton dökülen toplam yapı alanı (m²)
Bu iki kriterden hangisi daha fazla numune alınmasını gerektiriyorsa, uygulama buna göre yapılmaktadır. Böylece betonun yapıyı temsil edecek yeterli sayıda deney numunesi alınması sağlanmaktadır.
Bu Düzenleme Neden Yapıldı?
Yeni uygulamanın amacı;
- Beton dayanımının daha güvenilir şekilde belirlenmesi,
- Deney sonuçlarının istatistiksel güvenilirliğinin artırılması,
- Yapının farklı bölümlerini temsil edecek yeterli sayıda numune alınması,
- Yapı denetim süreçlerinde ülke genelinde uygulama birliğinin sağlanmasıdır.
Numune sayılarının doğru belirlenmesi, hem laboratuvar deneylerinin doğruluğu hem de yapı güvenliği açısından büyük önem taşımaktadır.
Kimleri İlgilendiriyor?
Bu düzenleme özellikle;
- Yapı Malzemeleri Laboratuvarları,
- Yapı Denetim Kuruluşları,
- Hazır Beton Üreticileri,
- İnşaat Mühendisleri,
- Şantiye Şefleri,
- Müteahhit Firmalar,
- Kontrol Mühendisleri
için doğrudan önem taşımaktadır.
Sonuç
2022/7 Sayılı Genelge ile taze beton numune alma esasları güncellenmiş ve günlük beton hacmine göre alınacak numune sayıları yeniden belirlenmiştir. Yapı laboratuvarlarının ve yapı denetim kuruluşlarının, numune alma işlemlerini güncel tabloya uygun şekilde yürütmeleri hem mevzuata uyum hem de güvenilir beton dayanım değerlendirmesi açısından büyük önem taşımaktadır.
YZLABDER olarak yapı laboratuvarlarını ilgilendiren güncel mevzuat, teknik rehberler ve standart değişikliklerini paylaşmaya devam edeceğiz.