2022/02 Sayılı Genelge – Taze Beton Numunelerinin Muhafazasının Müteahhit veya Şantiye Şefine Ait Olduğuna Dair Genelge

Beton Numunelerinin Muhafaza Sorumluluğu Laboratuvara mı Ait?

Yapı denetim uygulamalarında en sık karşılaşılan sorulardan biri, taze beton numunelerinin laboratuvardan teslim alındıktan sonraki muhafaza sorumluluğunun kime ait olduğudur.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan 2022/02 Sayılı Genelge, bu konuda uygulamada yaşanan tereddütleri kesin olarak gidermektedir.

Yapı ve Zemin Laboratuvarları Derneği (YZLABDER) olarak üyelerimizi yakından ilgilendiren bu düzenlemenin öne çıkan başlıklarını paylaşıyoruz.

Taze Beton Numunelerinin Muhafazasından Kim Sorumludur?

Genelgede açıkça belirtildiği üzere;

Laboratuvar personeli tarafından hazırlanan beton deney numuneleri, TS EN 12390-2 standardına uygun şekilde muhafaza edilmek üzere bir tutanakla şantiye şefine veya işin müteahhidine teslim edilir. Deney zamanı geldiğinde ise aynı numuneler, yine uygun şartlarda muhafaza edildiğini gösteren bir tutanakla laboratuvar görevlisine teslim edilir.

Bu düzenleme, beton numunelerinin ilk kür sürecindeki muhafaza sorumluluğunun laboratuvarda değil, şantiye yönetiminde olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

Dolayısıyla;

• Numunelerin zarar görmesi,
• Donması,
• Güneş altında bırakılması,
• Uygun sıcaklıkta muhafaza edilmemesi,
• Numunelerin kaybolması

gibi durumlarda sorumluluk, teslim tutanağı sonrasında numuneyi teslim alan taraftadır.

Numune Alma Sürecinde Dikkat Edilecek Hususlar

Genelgede taze beton numunesi alma süreciyle ilgili önemli uygulama esaslarına da yer verilmiştir.

Bunlardan bazıları şunlardır:

• Numuneler, yapı denetim kuruluşunun görevli denetim elemanının huzurunda alınmalıdır.
• Numune alma işlemi TS EN 12350-1 standardına uygun şekilde gerçekleştirilmelidir.
• Her numune üzerine beton etiketi yerleştirilmeli ve ilgili denetim elemanı tarafından onaylanmalıdır.
• Numuneler, dökülen betonu temsil edecek şekilde seçilmelidir.

Karot Numunesi Alınmasına İlişkin Düzenlemeler

Genelge, yalnızca taze beton numunelerini değil, sertleşmiş beton (karot) numunesi alınmasına ilişkin usulleri de açıklamaktadır.

Buna göre;

• İlk karot numuneleri, yapının bulunduğu ilde Bakanlık tarafından izin belgesi verilmiş laboratuvarlar tarafından alınacaktır.
• Karot alma işlemi, yetkili laboratuvar denetçi mühendisi gözetiminde oluşturulan heyet tarafından gerçekleştirilecektir.
• Karot alma işlemi için tutanak düzenlenecek ve ilgili taraflarca imzalanacaktır.

Beton Çeliği ve Zemin Deneyleri de Genelgede Yer Alıyor

Genelgede ayrıca;

• Beton çelik çubuklarından alınacak numunelerin her çap, sınıf ve tip için ayrı değerlendirilmesi,
• Zemin ve temel etüt raporlarında yer alan deneylerin Bakanlık tarafından izin belgesi verilmiş laboratuvarlar tarafından gerçekleştirilmesi,
• Laboratuvarların güncel standartları kullanması,
• Deney raporlarının yalnızca yetkili laboratuvar denetçi mühendisi tarafından onaylanması

gerektiği de vurgulanmaktadır.

Sonuç

2022/02 Sayılı Genelge, yapı laboratuvarları ile yapı denetim kuruluşlarının uygulamalarında uzun süredir tartışma konusu olan birçok hususa açıklık getirmektedir.

Özellikle taze beton numunelerinin laboratuvar tarafından hazırlandıktan sonra muhafaza sorumluluğunun şantiye şefi veya işin müteahhidine ait olduğunun açıkça belirtilmesi, uygulamada yaşanan birçok anlaşmazlığın önüne geçecek önemli bir düzenlemedir.

Bunun yanında günlük beton döküm miktarına göre alınacak numune sayılarının yeniden belirlenmesi, karot alma süreçlerinin standardize edilmesi ve deney raporlarının yalnızca yetkili kişilerce onaylanması da kalite güvencesi açısından önemli adımlardır.

YZLABDER olarak yapı ve zemin laboratuvarlarını ilgilendiren mevzuat değişikliklerini, teknik rehberleri ve uygulama esaslarını üyelerimizle paylaşmaya devam edeceğiz.