7579 Sayılı Yeni Kanun Yayımlandı: Yapı ve Zemin Laboratuvarlarını Neler Bekliyor?

22 Mayıs 2026 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7579 Sayılı Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, yapı denetim ve laboratuvar sektöründe köklü değişiklikleri beraberinde getiriyor.

Özellikle zemin ve temel etüt kuruluşlarının sisteme entegrasyonu, beton üreticilerine getirilen ağır yaptırımlar ve laboratuvar hizmet sözleşmelerindeki yeni düzenlemeler, sektörümüzdeki tüm paydaşların dikkatle incelemesi gereken konuların başında geliyor. Bu makalemizde, yeni yasanın özellikle 12, 21, 22, 23 ve 24. maddelerini YZLABDER üyeleri ve sektör profesyonelleri için detaylıca inceledik.

Zemin ve Temel Etüt Kuruluşları İçin Yeni Dönem (Madde 21 ve 24)

Kanunla birlikte yapı denetim sisteminde “Zemin ve temel etüt kuruluşu” resmi olarak tanımlanmış ve bu faaliyetleri yürütecek tüzel kişilerin ortaklarından en az birinin jeoloji, jeofizik veya inşaat mühendisi olması şartı getirilmiştir. En dikkat çekici değişiklikler şunlardır:

• Bakanlık İzni Zorunluluğu: Yapıların zemin ve temel etütleri artık Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin belgesi alan kuruluşlar tarafından yapılacaktır.
• Hizmet Bedelinin Güvenceye Alınması: Zemin ve temel etüt hizmet bedelleri, doğrudan hizmet alan proje müellifi veya yapı sahibince il muhasebe birimlerinde açılacak emanet nitelikli hesaba yatırılacaktır.
• Ağır İdari Para Cezaları: Numune alınması, laboratuvara teslimi ve raporlanması süreçlerinde standartlara uyulmaması veya laboratuvar deneylerinin Bakanlıktan izin belgeli laboratuvarlara yaptırılmaması durumunda etüt kuruluşlarına 200.000 TL idari para cezası uygulanacaktır.
• Belge İptali ve Men Cezası: Gerçeğe aykırı rapor veren veya statik hesapların hatalı yapılmasına sebep olan kuruluşların izin belgesi iptal edilecek ve sorumlular üç yıl süreyle hiçbir laboratuvar veya yapı denetim kuruluşunda görev alamayacaktır.
• Pilot Uygulama: Sistemin uygulanmasına Bakanlıkça belirlenecek bir pilot ilde başlanacaktır.

Beton Üreticilerine ve Laboratuvarlara Yönelik Sıkı Denetimler (Madde 22 ve 23)

Yeni kanun, sahada kalitenin artırılması için denetim mekanizmalarını sertleştirmiştir. Kanuna “Beton üreticisi” tanımı eklenerek, sevkiyat sağlayan kişiler de denetim kapsamına alınmıştır.

• Beton Üreticilerine Yüksek Cezalar: Yapıdan alınan sertleşmiş beton (karot) deney sonuçlarının standardı sağlamaması durumunda beton üreticisine 500.000 TL idari para cezası kesilecektir. Ayrıca izleme sistemi kapsamında, dökülen betonlarda mikser etiketi veya karekodlu irsaliyenin bulunmaması, uyumsuz olması halinde 250.000 TL ceza uygulanacaktır.
• Laboratuvar Denetçilerine Kısıtlama: Çalıştığı laboratuvardaki idari görevi dışında başka bir işte çalıştığı tespit edilen laboratuvar denetçilerine ve teknik elemanlarına 50.000 TL idari para cezası verilecektir.
• Sözleşme Usulleri Belirleniyor: Laboratuvar hizmet sözleşmelerinin usul ve esasları ile laboratuvarlarca verilen hizmetlerin asgari bedellerinin belirlenmesine yönelik düzenleme yetkisi yasal zemine oturtulmuştur.

Şantiye Şefleri ve Denetçiler İçin Dijital Takip (Madde 12)

Sahadaki işleyişi ve şeffaflığı artırmak adına İmar Kanunu’nda yapılan değişiklikle;

• Elektronik Takip: Yapı denetim kuruluşlarında görevli denetçilerin hangi yapılarda ve tarihlerde görev aldığı, Bakanlık tarafından kurulacak bir elektronik sistem üzerinden takip edilecektir.
• Günlük Kayıt Zorunluluğu: Şantiye şefleri, sahada çalışan yetki belgeli ustaların kaydını günlük olarak tutmakla yükümlü kılınmıştır.

Sonuç

7579 sayılı Kanun, yapı güvenliğinin temel taşı olan zemin etütlerini ve beton kalitesini güvence altına almak için denetim ağını genişletmekte ve tavizsiz cezai yaptırımlar getirmektedir. Yapı ve Zemin Laboratuvarları Derneği (YZLABDER) olarak, tüm üyelerimizin ve sektör paydaşlarımızın bu yeni mevzuata hızlıca uyum sağlamasını ve süreçlerini yeni yönetmeliklere göre revize etmesini tavsiye ediyoruz.

👇 Kanunun Tamamını İncelemek İçin Aşağıdaki Bağlantıya Tıklayarak PDF Dosyasını İndirebilirsiniz:

7579 Sayılı Kanun PDF İndir – YZLABDER