DEPREMDE YIKILMIŞ BETONARMA BİR BİNADAN BETON KAROT NUMUNESİ ALINIR MI ?

Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Kılavuzunda yer alan tüm koşullar beton karot numunesi alınmasında dikkat edilmesi gereken önemli hususlar olmakla birlikte, koşulların en önemlisinin karot numunesi alınacak elamanların, deprem nedeniyle yıkılmış ve enkazdan can kurtarma faaliyetleri yürütülmüş bir binadan örselenmemiş taşıyıcı elaman bulunmasının zorluğu açıktır. Buna ek olarak, yapı elemanlarının örselenip örselenmediği hakkında gözleme dayalı nicel bir kanıya varmak olası değildir.

Amaç Depremde yıkılan betonarme bir binada, yıllar önce bina yapımında kullanılan betonun basınç dayanımını belirlemekse, alınan karot veya karotların bu amaca hizmet etmeyeceği çok açıktır. Böylesi bir durumda TS EN 13791 e veya Deprem Yönetmeliğine göre karotlar üzerinde yapılacak değerlendirmelerin detaylı adli incelemelerin ardından bir mühendislik öngörüsü kullanılarak yapılması gerekmektedir. Dolayısıyla, depremde yıkılmış bir betonarme binadan beton karot numunesi alınabilse de bu numuneden yola çıkarak betonun yapım aşamasındaki karakteristik basınç dayanımını bulunamayacağını net bir şekilde söyleyebiliriz.

Yapı ve Zemin Laboratuvarları Derneği olarak da, Deprem bölgelerinde yaptığımız çalışmalar ve gözlemlerde, örselenmemiş numune bulma konusunda sıkıntılar yaşadık ve yanlış uygulamalara şahit olduk. Makaleyi; Arzu etmesek de bulunduğumuz coğrafya gereği bundan sonra yaşanacak depremlerde, hem bilirkişilere, hem de laboratuvarlara yol gösterici olması açısından Yapı ve Zemin Laboratuvarları Derneği olarak önemli bulduk.

kaynak: TMH-519 2024/3
Prof. Dr. İsmail Özgür Yaman
Dr. İnş.Müh. Levent Mazılıgüney